11 listopada
SCENARIUSZ UROCZYSTOŚCI Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ
CELE:
•   wzbogacenie wiedzy uczniów o odrodzeniu państwa polskiego
•   kształtowanie szacunku dla dokonań minionych pokoleń Polaków
•   uświadomienie współczesnemu pokoleniu młodych Polaków ciągłości historii i roli wartości moralnych w życiu narodu
•	doskonalenie techniki czytania wyraźnego i wyrazistego
•	kształcenie poprawnej dykcji i umiejętności głosowej interpretacji tekstu literackiego
•	twórcze uczestniczenie w życiu szkoły i środowiska
Chór:
Piosenka;.„Biały krzyż" (pierwsza strofa)
Recytator 1:
To nie są wiersze, poematy
I polonezy karmazynów
To biblia, w której polskie światy
Z ojców przenoszą się na synów.
„Dziady”, „Irydion”, „Pan Tadeusz” lub „Kordian”, policz owe dzieła                 i na pokoleń śpiew je przełóż                 co w nich ci zagra? - Nie zginęła.
Sułkowski, który padł w Kairze, Dlatego znów się śnił piechurom W Tobruku nocą.  On tam krzyże Ustawił swoim sobowtórom. 
Dlatego nie ma w tym fantazji,    To nie poezja i dramaty -         Cała Europa, trochę Azji           Ach, jakże nasze, polskie światy!
Więc to nie wiersze ani słowa, Relikwie marzeń i pamiątek:     Tak jak w Genezis tam się chowa Naszych od boga sił początek.
Wystarczy zdjąć z nich znak symboli, Jak okiennice z okien domu,   

A ujrzysz wszystko co cię boli, Co kochasz, pieścisz po kryjomu.
I w burzy, która śmiercią wieje,                                        Która porwała cię za młodu                                          Zobaczysz wolność i nadzieję                                                  Z tych ksiąg pielgrzymstwa i narodu.
(K. Wierzyński „Biblia polska")
Narrator:
Dzieje męczeńskiej Polski obejmowały wiele pokoleń i niezliczone mnóstwo ofiar. Krwawe sceny toczyły się po wszystkich stronach ziemi naszej i po obcych krajach. 1772, 1793 i 1795 - te trzy daty rozpoczęły tragedie naszego narodu - trzy rozbiory dokonane przez Rosję, Prusy i Austrię.
Recytator 2:
Narodzie! Niegdyś wielki, dziś w smutnej kolei
Wyzuty z sił, bogactwa, sławy i nadziei,	
Co niegdyś mocą miecza i nauk wyborem
Postronnych byłeś dziwem, pogromem i wzorem!
Dziś pod jarzmem zhańbienia, klęsków i niewoli
Dumnym jesteś igrzyskiem i pastwą swawoli.
(J. Jasiński „Do narodu")	                                    
Recytator 3:
(podkład muzyczny L. von Beethowen: III symfonia „ Eroica'')
Ojczyzna moja, na końcuś upadła!	
Zamożna kiedyś i w sławę, i w siłę!                                                                                    
Ta, co od morza aż do morza władała,                                                                                  Kawałka ziemi nie ma na mogiłę!
(F. Karpiński „Żale Sarmaty")
Narrator:
Polska zniknęła z mapy Europy. Nie zginęli jednak Polacy, którzy przez ponad 100 lat będą walczyć o niepodległość swojej ojczyzny.
Recytator 2:
Narodzie, niegdyś wielki, dziś w smutnej kolei,                                                                          Wyzuty z siły, bogactw, sławy i nadziei.                                                                             Narodzie! Czas nie ufać w zaręczenia,                                                                                                   W tobie samym jest zakład zguby lub zbawienia!                                                                              Nie dbaj o to, żeś w ciężkie kajdany się dostał,                                                                               Gdzie lud rzekł: „Chcę być wolny - zawsze wolnym został"                                                                                                                                                                         (J. Jasiński „Do narodu")

Narrator:
Wędrówki polskiego ludu po pustyni czasu znaczone były przez kolejne pokolenia plamami krwi walczących żołnierzy, powstańców. Nastroje w narodzie polskim przybierały coraz wyraźniej kształt pięści odważnie zaciśniętej przeciw zaborcom. Nadszedł pamiętny rok 1830.
Chór:
Pieśń: „Marsz, marsz Polonia" (dwie strofy i refren)
Recytator 4:
Wolności droga, wolności święta                   Nie znasz, co trwoga, co gwałt, co pęta, Masz w każdym czynie tyle miłości              Gdy jeden ginie, drugi mu zazdrości.
Recytator 5:
Bogarodzico, Dziewico!
Słuchaj nas, Matko Boża,
To ojców naszych śpiew.
Wolności błyszczy zorza,
Wolności bije dzwon,	
Wolności rośnie krzew.
Bogarodzico!                                               Wolnego ludu śpiew                                          Zanieś przed Boga tron.
Noc była... orzeł dwugłowy
Drzemał na szczycie gmachu
I w szponach niósł okowy.	
Słuchajcie zagrzmiały spiże,
Zagrzmiały... i ptak w przestrachu
Uleciał nad świątyń krzyże
Patrzeć na wolne narody,
Olśniony blaskiem swobody,
Szukał cienia...
I w ciemność uleciał północy.
(podkład muzyczny: L. van Beethoven „ Sonata księżycowa'')
Do broni, bracia! Do broni!
Oto ludu zmartwychwstanie,
Z ciemnej pognębienia toni,
Z popiołów Feniks nowy
Powstał lud - błogosław Panie!
Niech brzmi pieśń jak w dzień godowy. 

Bogarodzico ! Dziewico!                            Słuchaj nas, Matko Boża,                                        To ojców naszych śpiew                         Wolności błyszczy zorza,                           Wolności bije dzwon,                              Wolności płynie krew.                      Bogarodzico!                                               Wolnego ludu krew                                       Zanieś przed Boga tron.
(J. Słowacki „Bogarodzica'')
Recytator 6:
(podkład muzyczny: L. von Beethoven: Koncert fortepianowy Es-dur cz. II)
Wysoko pod niebem żurawie leciały,
Wysoko leciały, a lecąc śpiewały.
Polami lasami, wojacy szli w tłumach,
Bez pieśni, bez grania w milczących szli dumach.
Ich dumy posępne, ich lica w kurzawie.
„A dokąd wojacy? - pytają żurawie -
wasz pochód jak pogrzeb, choć bronią błyskacie,
choć broń wam przygrywa, wy w oczach łzy macie".
„Choć broń nam przygrywa, nam śpiewać niesporo.
Bo Niemcy dziś jeszcze, dziś ją nam zabiorą.	,
My z dłońmi gołymi pójdziemy w świat dalej
I chleba u obcych będziemy żebrali
Gorzkiego, drogiego - droższej ojczyzny
Będziemy żebrali za sławę i blizny.
Zalećcie po drodze do naszej rodziny,
Na skrzydła, na szybkie, żołnierskie łzy weźcie
I matkom, i żonom, i siostrom je nieście:
Niech matki wymodlą, wypłaczą niech żony
By Bóg dał nam rychło powrócić w te strony
Hej, ptaki do Polski, a my w świat daleki,
Ażeby ją zrobić szczęśliwą na wieki.
(S. Goszczyriski „ Wyjście z Polski")
Narrator:
Jeszcze raz, w styczniu 1863 roku, Polacy poderwali się do walki.
Recytator 7:
Hej, Polaku! Hej, rodaku!                      Pochwyć oręż w dłoń.                              Słodkie blizny dla Ojczyzny,                             Za Moskalem goń!                                          Niech Moskala stąd oddali                            Polska szabla, krew.                              Potem wrócim i zanucim                  Tryumfalny śpiew.

Chór:
Pieśń: Gdy naród do boju...

Recytator 8:
Póki w narodzie myśl swobody żyje,                        Wola i godność , i męstwo człowiecze,                         Póki sam w ręce nie odda się czyje,                                 I praw się swoich do życia nie zrzecze,                                 To ani łańcuch, co mu ściska szyję,                                     Ani utkwione w jego rękach miecze,                                      Ani go przemoc żadna nie zabije -                                              I w noc dziejowej hańby nie zawlecze.
(A. Asnyk „Póki w narodzie... ")
Recytator 9:
Schowaj, matko, suknie moje,
Perły, wieńce z róż:
Jasne szaty, świetne stroje -
To nie dla mnie już!
Niegdyś jam stroje, róże lubiła,
Gdy nam nadziei wytrysnął zdrój,
Lecz gdy do grobu Polska zstąpiła
Jeden mi tylko przystoi strój:
Czarna sukienka!
(K. Gaszyński „ Czarna sukienka ")
Narrator:
Kiedy kolejne powstania narodowe kończyły się klęską, kiedy szalał terror zaborców, kiedy gasły nadzieje na wolną ojczyznę, pozostawała jeszcze modlitwa i wiara, że Bóg dopomoże.
Recytator 10:
O wojnę powszechną za Wolność Ludów!
Prosimy Cię, Panie.                                        O broń i orły narodowe
Prosimy Cię, Panie.                                         O śmierć szczęśliwą na polu bitwy
Prosimy Cię, Panie.                                             O grób dla kości naszych w ziemi naszej
Prosimy Cię, Panie.                                                                O niepodległość całość i wolność ojczyzny naszej
Prosimy Cię, Panie.                                           W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
Chór:
  Pieśń. „Rota" M. Konopnickiej 

Narrator:
I zabrzmiał złoty róg! W 1914 roku wybuchła I wojna światowa, od dawna oczekiwana przez Polaków. Pięć mocarstw europejskich gotowało swój oręż do walki, wśród nich zaborcy naszego kraju. Ci, którzy wspólnie pilnowali głazu nad grobem Polski, stanęli teraz naprzeciw siebie. Rozpoczął się ostatni etap walki o wolność.
Recytator 10:
Ano, trzeba pieczętować krwią, Co się kiedyś wyszeptało skrycie, Trzeba młode położyć dziś życie, Trzeba młodą pieczętować krwią!
Powiadacie, że jeszcze za wcześnie,
Aby rzucić w noc jesienną wić,
Aż na wiosnę piorunami wskrześnie?!
Nie wybuchnie nigdy płomień - Czyn, Jeśli wiecznie czujne Pogotowie       Na gwałt nowy buntem nie odpowie    I nie wyjdzie na świat z tajnych min...
Wychodzimy w beznadziejny szlak
I nie złocą się przed nami szczyty.	
Inni pójdą w ślad przez nas wyryty
I na trupach zatkną Wolny Znak.
Ano, trzeba pieczętować krwią,
Trzeba młode położyć dziś życie.
Chór:
Pieśń: „Rozkwitają pąki białych róż..." (pierwsza strofa i refren)
Recytator 11:	
Rozdzielił nas, mój bracie zły los i trzyma straż,
W dwóch wrogich sobie szańcach patrzymy śmierci w twarz.
W okopach pełnych jęku, wsłuchani w armat huk,
Stoimy naprzeciw siebie-
-ja - wróg twój, ty - mój wróg!
Chór:
Pieśń. „Rozkwitająpąki białych róż..." ( druga strofa i refren)
Recytator 12:
O, nie myśl o mnie, bracie, w śmiertelny idąc bój                                I w ogniu moich strzałów, jak rycerz, mężnie stój!                                   A gdy mnie z dala ujrzysz, od razu bierz na cel                                             I do polskiego serca moskiewską kulą strzel.
Bo wciąż to na jawie widzę i co noc mi się śni,                         Że ta co nie zginęła, wyrośnie z naszej krwi!                                            (E. Słoński „ Ta, co nie zginała'') 

Recytator 13:
(podkładmuzyczny: F. Chopin „Nokturn b-moll")
Już Ją widzieli idącą żołnierze nasi w okopach,
Koronę miała na głowie i krew zakrzepłą na stopach.
Już ją widzieli idącą w przedśmiertnych swoich tęsknotach
Ci, którzy z ran umierali w poleskich borach i błotach.
Widzieli ją i mówili, że tędy droga jej bieży,
Kędy rząd mogił żołnierskich bez krzyżów na polu leży.
I tam, gdzie wczoraj śmierć była, dziś pieśń pod niebo się wzbija:
Bogarodzica, Dziewica, Bogiem sławiona Maryja.
Recytator 14:
Pioruny biły na dziejów zegarze                                                    Godzinę twoją, o Polsko szczęśliwa-                                            Pioruny kuły w twych kajdan ogniwa,                                                          Że się rozpękły w płomiennym ich żarze.
Recytator 10:
Wiem...nie mów... radość zabije... ...Królowo Polskiej Korony!               Wiem - tyś jest zwiastun natchniony: Ojczyzna wstała i żyje!
Narrator:
Nadszedł upragniony 1918 rok. Wielka radość! Koniec wojny. 11 listopada Polska odzyskuje niepodległość.
Recytator 10:
(podkład muzyczny: L. von Beethoven „ Symfonia c-moll nr 5)
Wspaniałe dni, wczorajszy mrok                                                W zorzę przezłaca się jutrzejszą.                                                         Ta pospolita ciemna rzecz                                                           Zmienia się nam przez czyn i miecz                                               W Rzeczpospolitą Najjaśniejszą.
Narrator:
Ojczyzna - kiedy myślę - wówczas wyobrażam siebie i zakorzeniam, mówi mi o tym serce, jakby ukryta granica, która ze mnie przebiega ku innym, aby wszystkich ogarnąć w przeszłość dawniejszą niż każdy z nas: z niej się wyłaniam... gdy myślę Ojczyzna - by zaniknąć ją w sobie jak skarb. Pytam wciąż, jak go pomnożyć, jak poszerzyć tę przestrzeń, którą wypełnia.

Recytator 13:
Kiedy nagle las zaszumi,	
Mowę sosny, gdy zrozumiesz
To jest Polska
Gdy zobaczysz gdzieś topole                                                    Królujące ponad polem
To jest Polska
Gdy zobaczysz płowe wrzosy Rozbłyskane w kroplach rosy
To jest Polska
Kiedy drogim jest ci w życiu
Żyto srebrne przy księżycu	,
To jest Polska Ujrzysz biało krzyż wycięty Hełm i pod nim piasek święty
To jest Polska
Chór:
Piosenka „Tu jest mój kraj"
Narrator:

Pamiętajmy o tych wszystkich, którzy oddali życie za wolną Ojczyznę. Ich mogiły rozsiane są po całym świecie. Są one znakiem miłości do Ojczyzny. Uczcijmy pamięć bezimiennych bohaterów.
(podkład muzyczny: L. van Beethoven - Uwertura „Egmont'')
Apel poległych
1.   Kosynierzy walczący u boku Tadeusza Kościuszki w bitwie pod Racławicami i
Maciejowicami,. Ludu Warszawy dowodzony przez Jana Kilińskiego.                                                    WZYWAMY WAS DO APELU!
POLEGLI NA POLU CHWAŁY
2.   Podchorąży Piotrze Wysocki, który dałeś znak do rozpoczęcia Powstania Listopadowego.
Powstańcy walczący pod Olszynką Grochowską, na Pradze, pod Wawrem, pod Iganiami i Ostrołęką.
Generale Józefie Sowiński, bohaterski obrońco Woli. WZYWAMY WAS DO APELU!
POLEGLI...	
3.   Żołnierze i powstańcy walczący na wszystkich ziemiach polskich w czasie Wiosny         
Ludów
STAŃCIE DO APELU!	
POLEGLI...
4.   Powstańcy z 1863 roku walczący z Moskalami w bitwach pod Nową Wsią, Stoczkiem,
Skałą, Ignacewem.
Więźniowie zesłani na katorgi za udział w powstaniu.
STAŃCIE DO APELU! 
                                                               POLEGLI... 
5.   Naczelniku Józefie Piłsudski, dowódco Legionów i twórco odrodzonego po 123 latach niewoli państwa polskiego. Żołnierze polscy, walczący w czasie I wojny światowej o niepodległą Polskę.
WZYWAMY WAS DO APELU!
POLEGLI...
6.   Żołnierze polscy walczący z hitlerowskim najeźdźcą w 19939 roku. Ludu Warszawy z prezydentem Stefanem Starzyńskim, broniący ukochanej stolicy. Powstańcy warszawscy, walczący w nierównej walce z hitlerowcami. Żołnierze walczący na wszystkich frontach II wojny światowej : pod Tobrukiem, Narwikiem, Monte Cassino.
STAŃCIE DO APELU!
POLEGLI...
7.   Więźniowie łagrów, zesłani na Syberię, zamykani w polskich aresztach, męczeni i
zabijani za głoszoną prawdę. WZYWAMY WAS DO APELU!
POLEGLI.........
8.   Wszyscy powstańcy, żołnierze zabijani i katowani za walkę o wolną i niepodległą
Ojczyznę w całej naszej historii. WZYWAMY WAS, STAŃCIE DZIŚ DO APELU!
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI!
OPRACOWAŁY:                 Iwona Dudzik              Teresa Tworkowska